به گزارش پایگاه خبری اندیشه کرد از سنندج، کردستان به سبب برخورداری از منابع توسعه کشاورزی یکی از قطبهای امنیت غذائی کشور است که تضعیف زیرساختهای تولید در استان، کل کشور را با بحران کمبود مواد غذائی و مواد اولیه کارخانجات فرآوری روبرو می کند.
دهگلان شهرستانی محوری در تولید محصولات کشاورزی است اما در دهه اخیر با چالش خشکسالی مواجه و به سمت برداشت آبهای زیرزمینی رفت که ضعیف بودن منابع این حوزه و برداشت بی رویه هم ضرباتی سنگین به حجم ذخایر وارد کرد تا جائی که جدای از رسیدن عمق چاهها به بالاتر از 100 متر، نخستین نشانه های آب شور و فرونشست هم خود را نمایان کرده است.
چالش آب سبب کاهش نقش این شهرستان در امنیت غذائی کشور و توسعه اقتصادی کردستان شده بنابراین ضرورت دارد تا برنامه ریزی لازم برای خروج از این وضعیت تدوین و در سریعترین زمان اجرا گردد.
برنامه هایی مانند کنترل خروجی چاهها، خودداری از صدور پروانه حفر، پر کردن چاههای غیر مجاز، کشت گونه های کم مصرف و انتقال آب از مناطق غربی به شرق استان در حال اجراست تا بتوان بر این وضعیت غلبه کرد.
اما مهمترین عامل پایان دادن به شرایط دهگلان عامل مدیریت است زیرا تمام رویکردها توسط آن تدوین، اصلاح و اجرا می گردد بر این اساس ضعف آن سایر برنامه ها را هم ضعیف میکند.
حوزه کشاورزی دهگلان بیش از سایر حوزه ها نیاز به تحولات مدیریتی دارد اما این را باید پذیرفت که صرف انتخاب یک مدیر باسواد و با تجربه نمی تواند موجب خروج از مشکلات شود و باید تمام لایه های مدیریتی ارشد وی را در طی طریق حمایت کنند.
مدیر فعلی جهادکشاورزی دهگلان از چهره های کارشناسی است که چندین پست مهم کارشناسی را طی کرده و انتظار می رود بیشتر از سایرین ضرورتها را تشخیص و سریعتر اقدام کند.
مسعود حیدریان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری «اندیشه کرد» به تشریح رویکردهای نوین مدیریت کشاورزی این شهرستان پرداخت.
وی در مورد عوامل غلبه بر بحران گفت: بزرگترین عامل ایجاد بحران و قدرتمندترین عامل غلبه بر آن میزان همراهی جوامع بهره بردار است بنابراین ما باید تمام بسترهای فرهنگی و عوامل انگیزشی حضور آنها را فراهم سازیم چون با هیچ ابزار قهری نمی توان آنها را مجاب به همکاری کرد.
حیدریان افزود: بحرانهای آب، تخریب منابع طبیعی، سرمایه گذاری و فرار از همکاری با ارگانهای دولتی نتیجه بی توجهی به قابلیتهای ذاتی جوامع بهره بردار و سرمایه گذاران بخش خصوصی است و تا این رویکرد را از دایره حکمرانی حذف نکنیم شرایط بهبود نخواهد یافت.
این مقام مسئول اعلام کرد: من از ابتدای کار تدوین برنامه ایجاد بسترهای مشارکت جوامع بهره بردار، تشکلهای مردم نهاد و رسانه ها را در دستور کار قرار دادم و اکنون دارد مراحل نهائی خود را می گذراند.
وی ادامه داد: برنامه تغییر روش و گونه کشت، کشت قراردادی، کاهش مساحت واحدهای تولید، تغییر الگوی مصرف آب، فعالسازی نهادهای مشارکتی، تجمیع تشکلها و سرمایه ها در دستور کار دولت و مدیریت استان قرار دارد و من قصد دارم تا با اجرای برنامه های موفق، مدیریت جهادکشاورزی دهگلان را تبدیل به برند موفقیت ایران کنم.
مدیر جهادکشاورزی دهگلان یادآور شد: مهمترین چالش کشاورزی این شهرستان کمبود آب است که به علت خشکسالی و برداشت بی رویه ایجاد شده است و وضعیت به سوی شرایط غیر قابل کنترل می رود بنابراین ما باید زمان را از دست نداده و از همه روشهای ممکن استفاده کنیم.
حیدریان با تاکید بر ضرورت تسریع در تغییر روشهای آبیاری و جایگزینی روشهای نوین تولید گفت: اجرای پروژه انتقال آب از سدهای آزاد و قوچم به دهگلان، نصب کنترهای هوشمند، عدم صدور پروانه حفر چاه، پر کردن چاههای غیر مجاز و توسعه آبیاری بارانی از اقدامات لازم هستند اما برای به نتیجه رسیدن آنها نیاز به همراهی مردم داریم که آنهم برنامه و روشهای عملیاتی خاص خود را میطلبد.
وی تصریح کرد: دهگلان 160 هزار و 750 هکتار زمین کشاورزی دارد که کل تولید ناخالص آن در سال گذشته 611 هزار و 850 تن و کل درآمد ناخالص آن 11 هزار و 321 میلیارد تومان بوده که اگر بخواهیم آن را با سطح اشغال اراضی، نفر روز کار، آب مصرفی و نهاده های مصرف شده بسنجیم عدد مناسبی نیست و از سطح صرفه اقتصادی پائینی برخوردار است.
وی افزود: نزدیک به 13 هزار هکتار از 160 هزار و 750 هکتار اراضی کشاورزی با استفاده از روشهای نوین آبیاری از قبیل بارانی، قطره ای، کم فشار و انتقال با لوله سیراب میشود و سایر اراضی یا دیم است و یا با روشهای پر مصرف آبیاری می شود بر این اساس ما باید اولویت را به تغییر الگوی مصرف آب دهیم و در کنار آن روشهای نوین کشت از قبیل گلخانه ای و گونه جایگزین را گسترش دهیم.
حیدریان ادامه داد: بحث کشت آبی به معنای افزایش مصرف آب از طریق کندن چاه و انتقال با لوله نیست بلکه بحث استفاده بهینه از آب برای افزایش راندمان و کیفیت از طریق کاهش سطح اشغال ما در حال حاضر فقط 19 واحد گلخانه با 20 هکتار مساحت داریم اما این را بدانیم که تغییر روش کشت کار آسانی نیست زیرا نیاز به بسترهای فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی و بازاریابی سیستماتیک دارد و من برنامه تحقق این موارد را هم دارم.
این مقام مسئول با اشاره به ضعف ساختار سازمان یافتگی حوزه کشاورزی اذعان کرد: یکی دیگر از پیش شرطهای موفقیت تقویت فرهنگ مشارکت عمومی و تشکیل نهادهای سازماندهی گسترده است تا از این طریق بتوانیم هم روند فرهنگ سازی و انگیزه همکاری جوامع بهره بردار را به سرعت اجرا کنیم و هم سرمایه های کوچک را تجمیع نموده و در مسیر تولید و تجارت محصولات قرار دهیم.
وی خاطر نشان کرد: در حال شناسایی موانع و راهکارهای احیاء نهادهای راکد و تقویت نقش تعاونی های روستایی و تشکیل نهادهای تجمیع سرمایه های کوچک هستیم.
حیدریان جذب سرمایه های بخش خصوصی را یکی دیگر از برنامه های مدیریت فعلی دانست و گفت: قبل از هر موضوعی ضرورت دارد تا تمام عوامل گریزان بودن حضور این سرمایه ها را شناسایی و حذف کنیم تا ضریب ریسک را کاهش داده و افراد با خیال راحت وارد میدان تولید، فرآوری و تجارت شوند.
